Maandag trokken Russische troepen uit Syrië terug. Deze actie kwam voor de meeste experten compleet onverwacht, zeker nadat Lavrov duidelijk had gezegd dat het akkoord over een wapenstilstand genegeerd zou worden door Russische troepen in Syrië. In deze post lijst ik de verschillende redenen op waarom Rusland heeft besloten om een deel van zijn troepen terug te trekken uit Syrië.

De officiële reden

De officiële reden die Putin voor de terugtrekking gaf is dat hij de taak van Rusland in Syrië als voldaan beschouwd. Dit is een vreemde reden, omdat de taak die Rusland vanaf het begin voorop had geplaats voor haar interventie in Syrië het overwinnen van IS was. Tot nog toe is IS nog niet verslagen. Een andere taak die Rusland op zich had genomen, was het veilig stellen van het regime van Asad. Ook deze taak kan niet als voldaan beschouwd worden, aangezien Asad nog altijd zeer wankel staat zowel ten opzichte van zijn ‘loyale bevolking’ als ten opzichte van IS.

De andere redenen

Wat ziet Putin dan in werkelijkheid als de taak van Rusland in Syrië? Ten eerste kan de interventie van Rusland in Syrië verklaard worden door de aanwezigheid van bepaalde voor Rusland strategische punten. Deze punten zijn onder andere: Latakia en Tartus, een belangrijke havenstad. Als men dan kijkt naar de plaatsen waar de Russische bombardementen zijn uitgevoerd, wordt het duidelijk dat een groot deel van deze bombardementen wel degelijk bedoeld waren om deze plaatsen te beschermen. Het feit dat Rusland ook niet zal terugtrekken uit deze plaatsen zegt genoeg over het belang ervan voor de Russische staat.

Ten tweede kan het conflict in Syrië gekaderd worden in Ruslands streven naar een grootmacht status. In het geval van Syrië heeft Rusland zich zeer sterk opgesteld ten opzichte van het Westen door het diplomatieke spel hard te spelen en het Westerse beleid in Syrië zelfs tegen te werken door Asad openlijk te steunen. In de laatste maand heeft Rusland hiermee zijn doel zeker bereikt. Het heeft een dialoog gecreëerd met de VS op gelijke voet en Rusland wordt zeker en vast beschouwd als één van de belangrijke actoren in dit conflict.

Hierbij moet het belang van de huidige economische situatie in Rusland zeker niet onderschat worden in het maken van deze beslissing. De economische sancties van Europa en de VS hebben toch wel voor een serieuze slag aan de economie gezorgd. Een toenadering tot de EU en de VS om de sancties te verminderen is dus zeker niet zo’n slecht idee. In de Russische krant Izvestija werd het terugtrekken van Rusland uit Syrië dan ook meteen gekaderd in een vermindering van de sancties. De sancties, die er gekomen waren na de recente annexatie van de Krim, zouden mogelijk verminderd kunnen worden als Rusland zijn bombardementen op Syrië vermindert. Deze bombardementen waren namelijk een deel van de aanleiding voor de vluchtelingenstroom naar Europa.

Ten derde moet de kracht van de publieke opinie over de oorlog in Syrië in deze beslissing zeker niet onderschat worden. De economische toestand in Rusland heeft de Russen ten opzichte van het voeren van een dure grootschalige oorlog in Syrië heel veel minder enthousiast gemaakt. Tot nog toe kon de schade aan de populariteitsratings voor de regering beperkt blijven doordat Syrië weinig verliezen aan Russische kant met zich meebracht en omdat de acties beperkt werden tot luchtaanvallen. Veel Russen vrezen echter dat Rusland zich laat vangen in een grootschalige oorlog tegen IS, waarbij de kost en de verliezen vergelijkbaar zouden zijn met die van Afghanistan.

Conclusie

Het terugtrekken van Rusland uit Syrië had dus vier grote redenen. Ten eerste konden de belangrijke strategische punten, Latakia en Tartus, veilig gesteld worden en kunnen de Russen zonder al te veel problemen daar voet aan de grond houden. Ten tweede heeft het harde Russische optreden in Syrië ervoor gezorgd dat Rusland nu op gelijke voet kan onderhandelen met grootmachten, zoals de VS. Ten derde kan een terugtrekken bijdragen tot betere relaties met de EU, wat de kans tot het afnemen van de sancties vergroot. Tenslotte zou het terugtrekken uit Syrië de populariteitsratings van de regering veilig stellen, aangezien ze zich niet laten vangen in een lange uitzichtloze oorlog à la Afghanistan.

Bronnen

Владимир Путин объявил о выводе войск из Сирии (Putin kondigt de terugtrekking uit Syrië aan) - Vedomosti

Россия уходит, чтобы остаться (Rusland trekt weg om te blijven) - Gazeta

Россия пытается сбросить с себя санкции (Rusland probeert om van de sancties af te raken) - Izvestija

Почему Россия уходит из Сирии (Waarom trekt Rusland weg uit Syrië?) - Ridus

Russia’s exit from Syria, a move military analysts never saw coming - The Guardian