Op 16 maart, één dag na de Russische terugtrekking uit Syrië, verscheen er in de Russische krant Izvestija een artikel over hoe deze terugtrekking een positieve invloed zou kunnen hebben op de afschaffing van de Westerse tegen Rusland. Deze sancties waren er gekomen nadat Rusland in maart 2014 de Krim annexeerde.

Het artikel stelt dat de sancties op dit moment enkel nog formeel samenhangen met de annexatie van de Krim en het behouden van het Minsk akkoord. Volgens Izvestija hangt de afschaffing van de sancties eerder vast met het feit dat Rusland een belangrijk actor is in het conflict in Syrië. Het is deze positie van Rusland in dit conflict dat een opening creëert tot een dialoog over de economie, waaronder ook de sancties.

Het is opmerkelijk dat een Russische krant een dag na de terugtrekking van Rusland uit Syrië al meteen naar de conclusie springt dat dit wel zal leiden tot een mogelijke afschaffing van westerse sancties. In plaats van te focussen op de terugtrekking van Rusland uit Syrië, ligt de focus op de mogelijke economische voordelen die hier uit zouden voorkomen. Dit kan een indicator zijn dat de economische sancties tegen Rusland hun tol beginnen te eisen.

Maar is dat ook wel zo?

De mening van de Russen over de sancties

Uit onderzoek van het Levada centrum blijkt dat Russen de economische sancties niet zozeer associëren met de huidige economische crisis. De sancties worden door de meerderheid van de Russen (71%) geassocieerd met pogingen van Westerse landen om Rusland te verzwakken na de versterking van haar positie op het internationale toneel met de annexatie van de Krim. Dit ligt in de lijn met het feit dat de Russische regering amper de schuld krijgt voor de invoering van de sancties en het Westen gezien wordt als de grote boeman. Verder was er ook een groot gevoel van optimisme dat de sancties Rusland niet zo hard zouden raken als door het Westen werd bedoeld.

Dit gevoel van optimisme bleef volgens het Levada centrum duren tot 4 maanden na de annexatie van de Krim. Vandaag de dag zegt klaagt de helft van de Russen over de vermindering van hun inkomen en 97% van de Russen spreekt van een serieuze groei van de prijzen voor levensmiddelen. Het aantal mensen die devaluatie van de roebel als een tijdelijk fenomeen zagen is in de laatste maanden zeer sterk verminderd.

Het is dus niet verwonderlijk dat eind 2015 in een bevraging van het Levada centrum 75% van de Russen een verbetering van de relaties tussen de Russische Federatie en het Westen wilden en bijgevolg ook een vermindering van de sancties. Deze mening heeft wel degelijk een belangrijk effect op het Kremlin.

Zo is er uit een onderzoek van het Levada centrum in februari 2016 gebleken dat de economische crisis wel degelijk een effect heeft gehad op de populariteit van leidende personen. Hieronder bevinden zich onder andere Medvedev, wiens populariteit is gedaald van 71% naar 56%, en Putin, wiens populariteitsratings zijn gedaald van 88% naar 82%. Hoewel Putin nog altijd heel goed scoort is een daling van 6% toch wel aanzienlijk.

Wat betekent dit voor de Russische terugtrekking uit Syrië?

Het is duidelijk dat de vermindering van de economische sancties en een betere relatie met het Westen een belangrijke beweegreden was voor Putin om weg te trekken uit Syrië. Het is ook een teken dat de publieke opinie in Rusland toch wel zwaar genoeg door weegt om zo’n beslissingen af te dwingen.

Hoewel er nog altijd een meerderheid van de bevolking is die niet vindt dat Rusland zijn gedrag moet aanpassen om een vermindering van de sancties te verkrijgen, begint dit aandeel van de bevolking toch sterk te dalen. Heel veel Russen beginnen nu meer belang te hechten aan een regering die naar de binnenlandse ontwikkeling kijkt alvorens grote kosten te doen in het buitenland.

Bronnen

Россия пытается сбросить с себя санкции (Rusland probeert van de sancties af te raken)

Половина россиян пожаловалось на снижение доходов (De helft van de Russen klaagt over een vermindering van inkomen)

Левада центр: 75% россиян хотят налаживания отношений РФ с Западом (Het Levada centrum: 75% van de Russen wil een verbetering van de relaties tussen Rusland en het Westen)

Экономический кризис (Levada: de economische crisis)

Левада центр: мнение россиян о санкциях (Levada: de mening van de Russen over de sancties)

Левада центр: россияне видят в санкциях Запада попытку ослабить РФ (Levada: Russen zien in de sancties een poging van het Westen om Rusland te verzwakken)